Προεγχειρητικός Έλεγχος πριν τη Θυρεοειδεκτομή
Η πρωταρχική θεραπεία του καρκίνου θυρεοειδούς είναι το χειρουργείο. Είναι πολύ σημαντικό να έχει γίνει επαρκής και ακριβής προεγχειρητικός έλεγχος, ώστε να μεγιστοποιήσουμε τις πιθανότητες αφαίρεσης του συνόλου του καρκίνου και των μεταστάσεών του στον τράχηλο από το πρώτο χειρουργείο, όπου είναι δυνατό, ελαχιστοποιώντας παράλληλα την πιθανότητα μετεγχειρητικών επιπλοκών.
Διαβάστε παρακάτω για λεπτομέρειες για τη σημασία του σωστού προεγχειρητικού ελέγχου:
Τα τελευταία χρόνια, υπάρχει μια έκρηξη νέων ιατρικών δεδομένων, τα οποία μας επιτρέπουν να εξατομικεύσουμε τη φροντίδα των ασθενών με καρκίνο θυρεοειδούς. Έτσι, δεν υπάρχει μία μέθοδος “one size fits all” για όλους τους ασθενείς, αλλά αντίθετα, απαιτείται προσαρμογή του θεραπευτικού πλάνου μας στις συγκεκριμένες ανάγκες του/της κάθε ασθενούς. Τι όμως επηρεάζει τις θεραπευτικές μας αποφάσεις;
Πρώτα από όλα, το σημαντικότερο είναι να είμαστε σίγουροι ότι γνωρίζουμε τα πάντα για τον καρκίνο του/της εκάστοτε ασθενούς. Για παράδειγμα, πρέπει να έχουμε όλες τις απαραίτητες εξετάσεις αίματος προεγχειρητικά, όπως θυρεοειδικές εξετάσεις αλλά και έλεγχος του ασβεστίου και της βιταμίνης D. Ακόμα πιο σημαντικό όμως είναι να γνωρίζουμε τα χαρακτηριστικά του καρκίνου, όπως ο τύπος, το μέγεθος, εάν φαίνεται να έχει επέκταση εκτός του θυρεοειδικού παρεγχύματος, εάν έχει κάνει μεταστάσεις σε λεμφαδένες του τραχήλου (λαιμού) και σε ποιες περιοχές, και εάν υπάρχει σημαντική υποψία απομακρυσμένων μεταστάσεων. Για αυτό, είναι απαραίτητο να γίνει προεγχειρητικός υπέρηχος και χαρτογράφηση λεμφαδένων από έναν έμπειρο ιατρό.
Αφού συγκεντρώσουμε τις απαραίτητες πληροφορίες για τον καρκίνο του θυρεοειδούς του/της ασθενούς, στη συνέχεια πρέπει - σε συνεργασία με το/τη χειρουργό - να τον/την καθοδηγήσουμε στη λήψη ορισμένων εξαιρετικά σημαντικών αποφάσεων, που αφορούν τη θεραπεία που θα ακολουθήσει ο/η ασθενής. Οι σημαντικότερες από αυτές τις αποφάσεις είναι οι ακόλουθες:
Θα προχωρήσουμε σε χειρουργείο θυρεοειδεκτομής, ή θα κάνουμε ενεργό παρακολούθηση (active surveillance) ή θερμοκαυτηριασμό;
Υπάρχουν επαρκή δεδομένα πλέον για τα θηλώδη μικροκαρκινώματα θυρεοειδούς, με βάση τα οποία γνωρίζουμε ότι, σε κάποιες περιπτώσεις και μόνο εάν πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια (π.χ. περιβάλλονται πλήρως από φυσιολογικό θυρεοειδικό παρέγχυμα, δεν έχουν μεταστάσεις, κλπ), δεν είναι απαραίτητο να προχωρήσουμε σε χειρουργείο για πολύ μικρούς καρκίνους θυρεοειδούς κάτω από 1 εκατοστό, αλλά, αντ’αυτού, μπορούμε να προχωρήσουμε σε ενεργό παρακολούθηση, δηλαδή να παρακολουθούμε υπερηχογραφικά τον καρκίνο τουλάχιστον ανά εξάμηνο. Τελευταία, μία ακόμα πιθανή θεραπευτική επιλογή που διερευνάται είναι και ο θερμοκαυτηριασμός με ραδιοσυχνότητες, όπου ο καρκίνος «καίγεται» με ένα ηλεκτρόδιο και μικραίνει ή εξαφανίζεται.
Εάν προχωρήσουμε σε θυρεοειδεκτομή, τότε θα γίνει ολική θυρεοειδεκτομή, ή μερική θυρεοειδεκτομή (λοβεκτομή);
Με βάση τις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες του American Thyroid Association, έχουμε πλέον αρκετά δεδομένα, ώστε να γνωρίζουμε ότι σε αρκετές περιπτώσεις καρκίνων θυρεοειδούς που είναι λιγότερο από 4 εκατοστά σε μήκος, και ειδικά εάν είναι και λιγότερο από 2 εκατοστά σε μήκος, και δεν έχουν ορατές μεταστάσεις, τότε εάν πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια είναι απολύτως ασφαλές να προχωρήσουμε σε λοβεκτομή αντί για ολική θυρεοειδεκτομή. Σε σχέση με την ολική θυρεοειδεκτομή, τα προτερήματα της λοβεκτομής είναι ότι υπάρχει πιθανότητα ~70% να μη χρειαστεί έναρξη θεραπείας με λεβοθυροξίνη μετεγχειρητικά (στην ολική θυρεοειδεκτομή, όλοι οι ασθενείς πρέπει να ξεκινήσουν λεβοθυροξίνη), ενώ η πιθανότητα επιπλοκών (π.χ. πάρεση/παράλυση λαρυγγικού νεύρου, υποπαραθυρεοειδισμός) είναι περίπου 50% χαμηλότερη. Τα μειονεκτήματα της λοβεκτομής σε σχέση με την ολική θυρεοειδεκτομή είναι ότι υπάρχει ~20-30% πιθανότητα να χρειαστεί ξανά χειρουργείο για την αφαίρεση του άλλου λοβού στο μέλλον, ενώ για καρκίνους 2-4 εκατοστών ίσως υπάρχει μία πολύ μικρή αύξηση της θνητότητας σχετικής με τον καρκίνο.
Χρειάζεται τραχηλικός λεμφαδενικός καθαρισμός (αφαίρεση λεμφαδένων στο λαιμό) μαζί με τη θυρεοειδεκτομή;
Ο λεμφαδενικός καθαρισμός μπορεί να είναι:
προφυλακτικός, εάν δεν έχουμε ορατούς λεμφαδένες με μεταστάσεις από καρκίνο θυρεοειδούς (π.χ. σε θηλώδη καρκινώματα μεγαλύτερα από 4 εκατοστά).
θεραπευτικός, εάν έχουμε ορατούς λεμφαδένες με μεταστάσεις από καρκίνο θυρεοειδούς. Σε αυτή την περίπτωση, συστήνουμε λεμφαδενικό καθαρισμό στα απαραίτητα διαμερίσματα του τραχήλου, ανάλογα με την τοποθεσία των λεμφαδένων αυτών.
Είναι ξεκάθαρο φυσικά ότι για να γίνει σωστός και πλήρης λεμφαδενικός καθαρισμός, πρέπει πρώτα να έχει γίνει σωστή και πλήρης χαρτογράφηση λεμφαδένων.
Λόγω όλων των ανωτέρω, απαιτείται ο προεγχειρητικός έλεγχος και η καθοδήγηση του/της ασθενούς στη λήψη αποφάσεων για το χειρουργείο για καρκίνο θυρεοειδούς, να γίνεται από έναν έμπειρο ενδοκρινολόγο, ειδικό στη διαχείριση καρκίνου του θυρεοειδούς.
